July 26, 2021

Aone Punjabi

Nidar, Nipakh, Nawi Soch

ਗਾਇਤਰੀ ਮੰਤਰਕਰੇਗਾ ਕੋਰੋਨਾ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਠੀਕ! AIIMS ਦੇ ਇਸ ਕਲੀਨਿਕਲ ਟਰਾਇਲ ਨੂੰ ਸਾਇੰਸ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਫੰਡ

1 min read

ਕੋਵਿਡ-19 ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਦੀ ਦੂਜੀ ਲਹਿਰ ਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹਾਹਾਕਾਰ ਮਚਾ ਰੱਖੀ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਕੋਰੋਨਾ ਵੈਕਸੀਨ ਦੀ ਘਾਟ ਹੈ। ਲੋਕ ਆਕਸੀਜਨ, ਵੈਂਟੀਲੇਟਰਾਂ ਅਤੇ ਹਸਤਪਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਬੈੱਡ ਦੇ ਲਈ ਜੂਝ ਰਹੇ ਹਨ। ਪਰ ਹੁਣ ਪਿਛਲੇ ਦੋ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਮੋਦੀ ਸਰਕਾਰ ਇਕ ਅਧਿਐਨ ਲਈ ਫੰਡਿੰਗ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਕੋਵਿਡ 19 ਲਈ ਇੱਕ “ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਇਲਾਜ” ਲੱਭਣਾ ਹੈ।

ਪ੍ਰਿੰਟ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਿਕ ਇਸ ਸਾਲ ਫਰਵਰੀ ਤੋਂ, ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਮੈਡੀਕਲ ਸਾਇੰਸਜ਼ (ਏਮਜ਼) ਦੇ ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼ਦੇ ਖੋਜਕਰਤਾ ਇਹ ਵੇਖਣ ਲਈ ਕਲੀਨਿਕਲ ਟਰਾਇਲ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਕੀ ‘ਗਾਇਤਰੀ ਮੰਤਰ’ਦਾ ਜਾਪ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਣਾਯਮ ਕਰਨ ਨਾਲ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿਚ ਦਾਖਲ ਕੋਵਿਡ -19 ਦੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂਦੀ ਮਦਦ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਗਾਇਤਰੀ ਮੰਤਰ ਇਕ ਧਾਰਮਿਕ ਬਾਣੀ ਹੈ ਜੋ ਲੋਕ ਅਕਸਰ ਧਿਆਨ ਅਤੇ ਹਿੰਦੂ ਧਾਰਮਿਕ ਸਮਾਗਮਾਂ ਦੌਰਾਨ ਗਾਇਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ ਯੋਗਾ ਵਿਚ ਸਾਹ ਨਿਯੰਤਰਣ ਅਭਿਆਸ ਹੈ।

ਅਧਿਐਨ ਨੂੰ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਵਿਭਾਗ ਦੁਆਰਾ ਫੰਡ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸ਼ੇਅਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਕਲੀਨਿਕਲ ਟਰਾਇਲਜ਼ ਰਜਿਸਟਰੀ ਦਾ ਸੰਖੇਪ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ ਅਤੇ ਗਾਇਤਰੀ ਮੰਤਰ ਦਾ ਜਾਪ “ਹੋਰ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਵਿਚ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦਿਖਾਏ ਗਏ ਹਨ”, ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ‘ਜਦੋਂ ਇਸ ਵਾਇਰਸ ਦੇ ਲਈ ਹਾਲੇ ਤੱਕ ਕੋਈ ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਉਪਚਾਰ ਜਾਂ ਵੈਕਸੀਨ ਨਹੀਂ ਹੈ’ ਤਾਂ ਇਸ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਵਿੱਚ ‘ਮਹੱਤਪੂਰਨ’ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।’

ਹਾਲਾਂਕਿ, ਟਰਾਇਲ ਦੇ ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ ਕਰਨ ਅਤੇ ਗਾਇਤਰੀ ਮੰਤਰ ਦਾ ਜਾਪ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਇਕੋ ਸਮੇਂ ਨਿਯਮਤ ਇਲਾਜ ਵੀ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਭਾਰਤ ਦੇ ਚੋਟੀ ਦੇ ਪਲਮਨੋਲੋਜਿਸਟ ਅਤੇ ਏਮਜ਼ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਡਾ: ਰਣਦੀਪ ਗੁਲੇਰੀਆ ਨੇ ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਗੱਲ ਦੇ ਸਬੂਤ ਹਨ ਕਿ ਸਾਹ ਲੈਣ ਦੀਆਂ ਕਸਰਤਾਂ ਗੈਰ ਛੂਤ ਵਾਲੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਪੱਕਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਕਿ ਇਹ ਕੋਵਿਡ -19 ਦੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਲਈ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰੇਗੀ ਜਾਂ ਨਹੀਂ।

ਟਰਾਇਲ ਬਾਰੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਗੱਲਾਂ ਜਾਣੋ-

ਟਰਾਇਲ ਦੇ ਬਾਰੇ ਪ੍ਰਿੰਟ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਦਿਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਜਾਂਚਕਰਤਾ ਰੁਚੀ ਦੁਆ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਅਸੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦਾ ਦਾਖਲਾ ਖਤਮ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਹੁਣ ਸਾਡੀ ਰਿਪੋਰਟ ਅੰਤਮ ਪੜਾਅ ‘ਤੇ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ ਜੋ ‘ਗਾਇਤਰੀ ਮੰਤਰ’ ਦਾ ਜਾਪ ਕਰਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਣਾਯਮ ਕਰਨ ਨਾਲ ਦਰਮਿਆਨੇ ਕੋਵਿਡ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ‘ਤੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਅਸੀਂ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਵਿਚ ਵੱਖ ਵੱਖ ਮਾਰਕਰਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਾਂਗੇ। ”

ਉਸਨੇ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕਲੀਨਿਕਲ ਟਰਾਇਲ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਇਸ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਅਗਲੇ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਬਾਹਰ ਆ ਜਾਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।

ਟਰਾਇਲ ਵਿਚ 20 ਕੋਵਿਡ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਦੋ ਸਮੂਹਾਂ ਵਿਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਨੂੰ ਬਕਾਇਦਾ ਇਲਾਜ਼ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਦੂਜਾ ਗਾਇਤਰੀ ਮੰਤਰ ਦਾ ਜਾਪ ਕਰੇਗਾ ਅਤੇ ਨਿਯਮਤ ਇਲਾਜ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ ਕਰੇਗਾ।

ਇੱਕ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਯੋਗਾ ਇੰਸਟ੍ਰਕਟਰ ਆਪਣੀ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿ ਮਾਹਰ ਡਾਕਟਰ ਵੱਲੋਂ ਨਿਯਮਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮਰੀਜਾਂ ਦਾ ਇਲਾਜ ਜਾਰੀ ਹੈ। ਵੀਡੀਓ ਕਾਨਫਰੰਸਿੰਗ ਅਤੇ ਗੂਗਲ ਮੀਟ ਦੁਆਰਾ ਗਾਇਤਰੀ ਮੰਤਰ ਦਾ ਜਾਪ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਣਾਯਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ।

ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਮਰੀਜ਼ ਗਾਇਤਰੀ ਮੰਤਰ ਦਾ ਜਾਪ ਕਰਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ ਕਰਨ ਲਈ, ਹਰ ਦਿਨ ਸਵੇਰੇ ਅਤੇ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ, ਇੱਕ ਘੰਟਾ ਬਿਤਾ ਰਹੇ ਹਨ।

ਟਰਾਇਲ ਦੇ ਅੰਤ ’ਤੇ, ਸਮੂਹਾਂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾਏਗੀ ਕਿ ਕੀ ਉਹ ਲੋਕ ਜੋ ਜਪ ਰਹੇ ਸਨ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸੋਜਸ਼ ਜਾਂ ਸੈੱਲ ਸੱਟ ਦੇ ਪੱਧਰ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਖਾਸ ਸੁਧਾਰ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਨਹੀਂ।

ਛਾਤੀ ਦੇ ਐਕਸ-ਰੇ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ, ਡੀ- ਡਿਮਰ ਦੇ ਪੱਧਰ ਵਿਚ ਸੁਧਾਰ, ਅਤੇ ਥਕਾਵਟ ਦੇ ਪੱਧਰ ਨੂੰ ਮਾਪਣਾ ਵੀ ਸੈਕੰਡਰੀ ਨਤੀਜੇ ਹੋਣਗੇ, ਜੋ ਟਰਾਇਲ ਵਿੱਚ ਮਾਪੇ ਜਾਣਗੇ।

ਇਹ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਟਰਾਇਲ ਗੰਭੀਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬਿਮਾਰ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਸਿਰਫ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਮਾਮੂਲੀ ਬਿਮਾਰ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਸਾਹ ਲੈਣ ਦੀਆਂ ਕਸਰਤਾਂ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ?

ਪਲਮਨੋਲੋਜੀ ਅਤੇ ਕਾਰਡੀਓਲੌਜੀ ਦੇ ਖੇਤਰ ਦੇ ਮਾਹਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਵੇਖਣਾ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਹੋਏਗਾ ਕਿ ਕੀ ਸਾਹ ਦੀਆਂ ਕਸਰਤਾਂ ਕੋਵਿਡ ਦੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗਾਇਤਰੀ ਮੰਤਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਬਾਰੇ ਕੁਝ ਵੀ ਕਹਿਣ ਤੋਂ ਗੁਰੇਜ਼ ਕੀਤਾ।

ਚੋਟੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਪਲਮਨੋਲੋਜਿਸਟ ਅਤੇ ਏਮਜ਼ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਰਣਦੀਪ ਗੁਲੇਰੀਆ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ “ਸਾਹ ਲੈਣ ਦੀਆਂ ਕਸਰਤਾਂ ਫੇਫੜਿਆਂ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਪਰ ਸਿਰਫ ਇਸ ਨਾਲ ਹੀ ਇਲਾਜ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ। ਇਹ ਵੇਖਣੀ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਹੋਰ ਇਲਾਜ਼ਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਬੇਤਰਤੀਬੇ ਦੋਹਰੇ ਡਬਲ ਬਲਾਈਂਡ ਢੰਗ ਨਾਲ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਹੈ।”

ਉਸਨੇ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਾਹ ਦੀਆਂ ਕਸਰਤਾਂ ਨੂੰ ਗੈਰ-ਛੂਤ ਵਾਲੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਪਰ ਉਸਨੂੰ ਪੱਕਾ ਯਕੀਨ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਕੋਵਿਡ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰੇਗਾ ਜਾਂ ਨਹੀਂ।

ਗੁਲੇਰੀਆ ਨੇ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ “ਮੈਂ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਪੁਰਾਣੇ ਬ੍ਰੌਨਕਾਈਟਸ ਵਾਲੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਤੇ ਬੇਤਰਤੀਬੇ ਯੋਗ ਯੋਗਾ ਟਰਾਇਲ ਕੀਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਸਟੈਂਡਰਡ ਪਲਮਨੋਜੀ ਪੁਨਰਵਾਸਨਾਲ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਹ 12-ਹਫ਼ਤੇ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਨੇ ਦਿਖਾਇਆ ਕਿ ਯੋਗਾ ਪਲਮਨਰੀ ਪੁਨਰਵਾਸ ਦੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਸੀ। ਨਾ ਸਿਰਫ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਜੀਵਨ ਪੱਧਰ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਹੋਇਆ ਬਲਕਿ ਖੂਨ ਵਿੱਚ ਬਾਇਓਮਾਰਕਰ ਵੀ ਹੇਠਾਂ ਆ ਗਏ। ਇੱਕ ਅੰਕੜਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਚੀਜ਼ਾਂ ਗੈਰ-ਲਾਗ ਵਾਲੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ. ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਪੱਕਾ ਯਕੀਨ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਕੋਵਿਡ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰੇਗਾ ਜਾਂ ਨਹੀਂ, ”

ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਇੱਕ ਕਾਰਡੀਓਲੋਜਿਸਟ ਡਾ: ਸਮੀਰ ਗੁਪਤਾ ਇਸ ਗੱਲ ਨਾਲ ਸਹਿਮਤ ਹੋਏ ਕਿ ਕੋਵਿਡ ਦੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਹ ਲੈਣ ਦੀਆਂ ਕਸਰਤਾਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਦੀ ਪੜਚੋਲ ਕਰਨਾ ਦਿਲਚਸਪ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਵੇਂ ਮਰੀਜ਼ ਗਾਇਤਰੀ ਮੰਤਰ ਦਾ ਜਾਪ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਕੁਝ ਹੋਰ ਮਹੱਤਵ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ।

ਮੈਟਰੋ ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਇਕ ਦਖਲਅੰਦਾਜ਼ੀ ਦੇ ਕਾਰਡੀਓਲੋਜਿਸਟ ਗੁਪਤਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ “ਅਧਿਐਨ ਵਿਚ ਦਿਲਚਸਪ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਸਾਹ ਲੈਣ ਦੀਆਂ ਕਸਰਤਾਂ ਕੋਵਿਡ ਦੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਵਿਚ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਲਿਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਗਾਇਤਰੀ ਮੰਤਰ ਦਾ ਜਾਪ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਓਮ ਨਾਲ ਕੋਈ ਫ਼ਰਕ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦਾ … ਮੈਂ ਇਹ ਵੇਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਕੀ ਇਹ ਆਕਸੀਜਨ ਦੇ ਪੱਧਰਾਂ ਵਿਚ ਕੋਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਤਬਦੀਲੀ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, ”

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *